We vernamen afgelopen week dat Israël afstand neemt van de secretaris-generaal van de VN, Antonio Guterres. Israël gaat alle diplomatieke relaties met het bureau van de secretaris-generaal opschorten.
In alle onpartijdigheid kunnen we stellen dat dit de omgekeerde wereld is. Als de 193 landen van de VN samenkomen tijdens de Algemene Vergadering vaardigen ze elk een ambassadeur af. De vergadering wordt voorgezeten door de secretaris. In de Veiligheidsraad zetelen slechts 15 lidstaten. Je hebt 5 permanente leden en 10 niet permanente leden. De niet-permanente leden worden verkozen voor een periode van 2 jaar.
Tot op heden heeft Israël, in tegenstelling tot veel andere landen uit het Midden-Oosten, nooit in de Veiligheidsraad plaats genomen. De Veiligheidsraad beslist over zaken rond internationale vrede en veiligheid, zoals sancties, vredesmissies en reacties op oorlogen of conflicten. Een resolutie kan worden geblokkeerd als één van de vijf permanente leden een veto gebruikt.
We mogen stellen dat het positief is dat Israël geen deel uitmaakt van de Veiligheidsraad. De resoluties, zeg ‘akkoorden’, die afgesloten worden binnen de Veiligheidsraad zijn in tegenstelling tot deze welke aangenomen worden in de Algemene Vergadering bindend, met alle gevolgen van dien.
Op dit moment gedraagt Israël zich dus als een opstandige leerling in de klas. Eenvoudig uitgedrukt: de leerling praat niet meer met de leraar. Of om het in andere termen uit te drukken: er zit een rebelse muis in de club.
De vraag die we ons nu moeten stellen is de volgende. Indien we deze rebellie laten passeren wat is dan nog de intrinsieke waarde van het collectief? Als ieder lid zomaar kan stellen dat het de krijtlijnen en doelstellingen van de gemeenschap niet meer volgt…spreken we dan nog wel over de ‘Verenigde Naties’.
Oorzaak van het dispuut ligt in het feit dat Antonio Guterres duidelijk laat blijken dat de gruwel die Israël begaat in Gaza, de Westbank en Zuid-Libanon niet strookt met de waarden en normen die de leden van de VN volgen.
Moet men die storende en rebelse leerling dan uiteindelijk niet uit de klas bannen? Dit is geen makkelijke procedure, doch als men logisch nadenkt is het de enige manier om de geloofwaardigheid van de VN te waarborgen. Tot nu toe is nog nooit een VN-lidstaat uit de VN gezet. Meestal gaat het om tijdelijke schorsingen volgens artikel 5 van het VN-Handvest. Zuid-Afrika werd tijdens het apartheidsregime tijdelijk geschorst voor deelname aan sommige VN-activiteiten, Rusland wordt sinds 2022 geschorst voor deelname aan de Mensenrechtenraad binnen de VN wegens de oorlog in Oekraïne.
Nu Israël haar eigen voorzitter op de vingers tikt lijkt het ons tijd om Artikel 5 (schorsing) of zelfs Artikel 6 (uitsluiting) toe te passen en de schorsings- of uitsluitingsprocedure op te starten. Het is enkel de Veiligheidsraad die hiervoor het initiatief kan nemen. De uiteindelijke beslissing valt binnen de Algemene Vergadering na stemming waarbij een tweederdemeerderheid vereist is. Uitsluiting is echter quasi onmogelijk gezien de 5 permanente leden van de Veiligheidsraad, waaronder de grote bondgenoot Verenigde Staten, een vetorecht hebben.
Tijd misschien om het VN-Handvest te herzien zodat zulke wantoestanden en contradicties in de toekomst kunnen voorkomen worden.
Kris Schenk
Bezoekers van Nu.cw kunnen ingezonden reacties mailen naar redactie@nu.cw. Lezers die brieven, ingezonden stukken of reacties sturen ter publicatie, verlenen door inzending onbeperkt toestemming het materiaal te publiceren. NU.cw is niet verantwoordelijk voor de inhoud van ingezonden reacties.
